Duurzaamheid en circulariteit zijn de voorbije jaren uitgegroeid tot centrale thema’s binnen de bouw- en chemiesector. Onder druk van klimaatdoelstellingen verschuift de focus van lineaire naar circulaire modellen, waarin materialen langer in omloop blijven. Dat vraagt een nieuwe aanpak van ontwerp, productie en recyclage, en een nauwe samenwerking doorheen de keten om prestaties, efficiëntie en ecologische impact beter in balans te brengen.
Marc Geerts
MANAGING DIRECTOR SOPREMA BELUX
Peter Geysenbergh
SUSTAINABILITY MANAGER SOPREMA BELUX
Ward Huybrechts
PLANT MANAGER SOPREMA BELUX
SOPREMA, al decennialang een vaste waarde in de bouwsector, neemt hier alvast een voortrekkersrol in op. Met haar hoofdzetel in Straatsburg en een sterke Belgische verankering is de internationale groep marktleider in waterdichting en isolatie. Vandaag telt ze meer dan 12.000 medewerkers, ruim 130 productiesites en 25 R&Dcentra wereldwijd. Die schaal laat de groep toe om consequent te investeren in duurzame, performante en circulaire bouwoplossingen.
Ontwikkeling, productie en recyclage geïntegreerd per site
In 2020 nam de groep in Tongeren een bijna-energieneutraal industriecomplex van 12 hectare in gebruik. Op vlak van energie is deze site volledig fossielvrij. Ook de nieuwe vleugel, die vorig jaar werd bijgebouwd, wordt binnenkort volledig uitgerust met zonnepanelen. Met zerowaste productie, geïntegreerde recyclage en een eigen onderzoekslaboratorium op één site werd daar een nieuwe standaard gezet voor industriële circulariteit.
Diezelfde aanpak werd recent doorgetrokken naar Grobbendonk, waar het bedrijf niet alleen haar NoordEuropese hoofdzetel heeft, maar ook bitumineuze dakbanen produceert. De productielijn werd er grondig gemoderniseerd met een ultramoderne kisscoatingmachine. Die technologie maakt snellere productiewissels mogelijk, met minder opstartverlies en een nog hogere precisie en constantere productkwaliteit.
Naast de productiehal werd in Grobbendonk een volledig nieuwe recyclagefabriek gebouwd, de ZLOOP. Recycleren en produceren gebeurt er bewust op dezelfde locatie. Bitumineus afval uit het recyclageproces wordt er rechtstreeks omgezet in hoogwaardig, hernieuwde grondstof voor de productie van nieuwe membranen. Bovendien werd op dezelfde site een gloednieuw R&D-lab voor bitumineuze waterdichting ingericht.
Duurzaamheid en circulariteit zijn uitgegroeid tot centrale thema’s binnen de bouwsector.
Isolatie voor de volledige bouwschil
Naast waterdichting biedt de groep een breed isolatiegamma voor quasi elke toepassing binnen de bouwschil. Natuurlijke en biogebaseerde materialen zoals houtvezel en celluloseisolatie winnen steeds meer terrein. Om die groei te ondersteunen openden recent twee nieuwe productiesites in Golbey en Beaune, vlakbij de Belgische grens. Toch blijven synthetische hardschuimisolaties op petrochemische basis voorlopig dominant in daken, gevels, vloeren en funderingen. Ook binnen dat segment verschuift en evolueert het aanbod sterk richting duurzamere en performantere oplossingen.
De klassieke PIR en PURisolatieplaten (polyisocyanuraat en polyurethaan) blijven populair dankzij hun uitstekende λ-waarde, en dus een hoge isolatieprestatie bij een beperkte dikte. Sinds het verbod op HFK’s (fluorwaterstoffen) worden in Europa nieuwe blaasmiddelen zoals pentaan en HFO’s (Hydrofluoro-olefinen) gebruikt. Een aluminium cachering helpt om het ontsnappen van gassen te vermijden en de isolatiewaarde langdurig op peil te houden.
EPS (geëxpandeerd polystyreen, beter gekend als piepschuim of isomo) is een budgetvriendelijk alternatief, maar heeft een lagere isolatiewaarde. Je hebt dus meer dikte nodig voor dezelfde Rd-waarde. XPS (geëxtrudeerd polystyreen) vertrekt van dezelfde grondstof, maar onderscheidt zich door een gesloten celstructuur met stabiele thermische prestaties door de jaren heen. Omdat de gassen niet kunnen ontsnappen is aluminium cachering overbodig, waardoor draadloze signalen niet langer worden geblokkeerd. Het ontbreken van die extra verlijmde laag maakt de recyclage van XPS-platen bovendien een pak eenvoudiger. Daarnaast is XPS waterbestendig.
Belgisch, circulair en toekomstgericht
“In Tongeren focussen we volledig op XPSproductie en onderzoek”, zegt Plant Manager Ward Huybrechts. “Momenteel is deze hoogtechnologische site nog de nieuwste en meest duurzame XPS-fabriek van de groep. Wij gebruiken CO2 als milieuvriendelijk blaasmiddel. Recent behaalde SOPRAXPS een ISO 14021certificaat dat voor bepaalde plaattypes een recyclaatgehalte van meer dan 65% bevestigt. Het gebruik van recyclaat in plaats van primaire grondstoffen maakt ons product minder afhankelijk van de schommelende olieprijzen. Onze recyclage-unit heeft enkele mooie langlopende contracten met onder meer Fnac Vanden Borre voor de aanvoer van EPS-afval.”
SOPRAXPS is een 100% circulair én Belgisch product. Dankzij de waterbestendigheid en hoge druksterktes van 300 tot 700 kPa worden de platen vandaag al ruim toegepast voor dakterrassen, spouwmuren, funderingen en parkeerdaken. Door permanente innovatie en doorgedreven onderzoek blijft het toepassingsgebied verder groeien. Het product profileert zich zo steeds meer als dé duurzame en circulaire isolatieplaat van de toekomst.
Met zero waste productie en geïntegreerde recyclage werd een nieuwe standaard gezet voor industriële circulariteit.
Circulariteit als strategische keuze
“Circulariteit is een fundamentele pijler van onze Building for Life-visie”, benadrukt Marc Geerts, Managing Director van SOPREMA BeLux. “Wereldwijd investeert onze groep doelgericht in duurzame productontwikkeling en recyclage. Die ambitie vertalen we ook concreet naar België, met geïntegreerde productie en recyclageactiviteiten in zowel Tongeren als Grobbendonk. Door die processen lokaal te bundelen dichtbij de afzetmarkt, verkorten we de keten, beperken we de ecologische impact en versterken we de circulaire logica.”
Die visie reikt volgens Geerts verder dan de loutere productie en verkoop van waterdichting en isolatie. “Als producent van bouwmaterialen willen we een hub blijven voor kennisdeling over duurzame en circulaire bouwoplossingen. Het actief betrekken van alle schakels in de bouwketen – van architect en gebouweigenaar tot aannemer en sloper – is essentieel om de impact van onze inspanningen maximaal te vergroten.”
Duurzaamheid is méér dan chemie
Het gebruik van CO2 als blaasmiddel en het gebruik van recyclaat zijn onbetwistbaar pluspunten van XPS-isolatie, maar volgens Sustainability Manager Peter Geysenbergh gaat duurzaamheid veel verder dan het product alleen. “Ook ontwerpkeuzes, plaatsing, demontage en levensduurverlenging spelen een cruciale rol. Alle stappen tussen ontwerp en einde levensduur zijn cruciaal. De wijze van installatie, het gebruik en de sloop hebben een grote impact op de economische haalbaarheid van hergebruik en recyclage. Daarom bundelen we deze kennis en initiatieven onder de naam SOPRALOOP, een recyclageprogramma voor het inzamelen en hergebruiken van restmaterialen zoals bitumen, polystyreen en glassine.”
SOPREMA positioneert zich ten slotte niet alleen als een producent, maar ook als een kennispartner voor bouwprofessionals. Voor elke toepassing kunnen zij rekenen op technisch advies op maat waarbij duurzaamheid en circulariteit steeds het uitgangspunt zijn. Door blijvend te investeren in innovatie, recyclage en opleiding wil de groep de volledige levenscyclus van bouwsystemen verduurzamen. Building for Life is dan ook geen slogan, maar een concrete belofte aan de bouwsector van vandaag én morgen.
